Büyütecek Startup Arıyor!

Türkiye’den globale açılan fintech United Payment’ın “çıkışını” İş Bankası’na yapan İlker Sözdinler, Türkiye’nin tamamen büyüme odaklı ilk VC fonunu kuruyor. Türkiye’de bir startup’ı büyük ve sürdürülebilir bir şirkete dönüştürmenin zorluklarını bizzat yaşayan Sözdinler, Oleka Capital’ı girişimcilik ekosisteminin globale açılmak isteyen oyuncularına bir büyüme ortağı olarak tanımlıyor.

Bir önceki şirketinde bankalarla yoğun şekilde çalıştığı için, sektördeki gelişmeleri yakından takip ediyordu. Dijitalleşme bankacılık sektörünü derinden etkilerken, finansal teknolojiler alanında yeni nesil şirketler ortaya çıkıyordu. ABD başta olmak üzere birbirinden yenilikçi fintech şirketleri yükseliyor, alanlarında büyük etki yaratıyorlardı.

Genç girişimcinin dikkatini, özellikle uluslararası ödemelerdeki gelişmeler çekmişti. Türkiye’de bankalar teknoloji açısından çok ileriydi ama uluslararası ödemelerde alınması gereken yol vardı.

İlker Sözdinler, bir önceki teknoloji şirketinden “çıkış” yaptıktan sonra United Payment’ı kurarken bu hesapla yola koyulmuştu. Uluslararası ödeme alanına yenilikçi bir çözüm getirecek, bunu yaparken de yeni teknolojilerden yararlanacak, dünyanın önde gelen şirketleriyle işbirliğine gidecekti.

Kendi deyimiyle macerası 2010 yılında başlamıştı. Ancak, 2015 yılında aldığı “Türkiye’nin ilk elektronik para lisansı” ile kritik bir dönemeçten geçmişti. Ardından Wise gibi dünyanın önde gelen fintech’lerinden biriyle anlaşmaya gidip, Türkiye “bacağı” haline geldiler. Bunu Fibabanka’nın yatırımı izledi. Böylece Türkiye’de bir bankanın yatırım yaptığı ‘fintech’ oldular.

Bunu 7/24 para transferi ve yurt dışı açılımları izledi. Azerbaycan, Gürcistan, Romanya ve Özbekistan gibi ülkeler başta olmak üzere 7 ülkede ofis açıldı. Oyak Yatırım’ın ortaklığı ile Türkiye’deki başarıyı o ülkelerde “kopyalama” yoluna gittiler.

Bir diğer dönüm noktası ise İş Bankası’nın ortaklığı oldu. Bu ortaklık, bugüne gelen yolu açtı. 7 ülkede hizmet veren, 15 milyon kullanıcısı olan ve 30 milyar dolar işlem hacmine giden United Payment, bu yılın başında İş Bankası ve Oyak Yatırım’ın yüzde 50-50 ortaklığına dönüştü.

Böylece İlker Sözdinler, “Çocuğunu iki büyük kuruma bırakmış” oldu. Bu haber duyulduğunda herkes ondan yeni bir fintech kurmasını bekliyordu ama öyle olmadı.

Sözdinler, Oleka Capital adlı VC şirketiyle dönüş yaptı. Bilinen risk sermayesi şirketlerinden farkını “tamamen büyüme ortaklığına” odaklanmakla açıklayan Sözdinler, yeni işini, yarattığı farkı ve hedeflerini paylaştı.

GLOBAL FINTECH YARATTIK

Aslında United Payment’ı bırakmayabilirdim ama 10 yıldır aynı işi yapmaktan bir ölçüde sıkılmıştım. Meydan okumayı seven bir yapım var. İlk şirketimden sonra da fintech alanına girerek farklı bir girişim yaratmıştım.

Şimdi de benzer yoldan gidiyorum. Bu kez bir VC kurmayı tercih ettim. Daha önce bir kurucunun başlattığı VC ülkemizde yok. Oysa girişimcinin derdinden en iyi girişimci anlıyor. O yüzden bu yönde ilerlemek istedim. Türkiye’nin en iddialı, uluslararası arenada kendini kanıtlayabilecek şirketleriyle; ABD’de Sequioa’nın, Avrupa’da Index’in yaptığı gibi büyüme ortaklığı kurmak istiyoruz. Oleka için bu, portföy şirketlerine iş geliştirmede, yeni pazarlara girişte, anahtar çalışan bulmak konusunda yardımcı olan; kendi birikimini, ortak olduğu şirketlere akıtan bir yatırımcı olmak demek.

BÜYÜME FONU DÖNEMİ

‘Büyüme fonu’ (Growth fund) tarafında boşluk olduğunu bizzat gördüm. 2009’da işe başladığımda Türkiye’deki yatırım ekosistemi bu kadar gelişmiş değildi. Yatırım arayan girişimciler, büyük holdinglere ve inşaat şirketlerine gidiyorlardı. Ama son 15 yılda girişim ve VC ekosistemi açısından büyük bir değişim oldu. Artık iyi ekip ve projeye sahip startup’ların yatırımcı bulabildiklerini düşünüyorum.

Ancak, işleri iyi giden startup’lar, bir sonraki aşamaya geçmek ve 10-15 milyon dolarlık turlara çıkmak istediklerinde maalesef Türkiye’de çok oyuncu bulamıyorlar. Bankalar zaten orayı fonlamaya çok yanaşmıyor. Burada büyük bir boşluk var.

Ben de büyüme düzeyindeki açığı gördüğüm için Türk girişimcilere destek olmak istedim. Genellikle 10-15 milyon dolar gibi turlara çıkmak isteyen Türk girişimciler yurt dışına gidiyor. Yurt dışına giderken yanlarına alabilecekleri, onları büyüme tarafında destekleyen bir VC olmak istiyorum. Yola böyle çıktık.

70 MİLYON DOLARLA BAŞLIYORUZ

United Payment döneminde yatırımcılarla ilişkilerimizden önemli deneyimler edinmiştik. Onlarla geçmişimiz de bize yardımcı oldu. Oyak Grubu’nda çok yakın çalıştığım Emrah Silav, o zaman finans başkanlığını yapıyordu. Şimdi o da aramıza katıldı. Onunla zaten United Payment için 5-6 sene birlikte çalışmıştık.

Fiba Holding, benim ilk kurumsal yatırımcım idi. Yine onlarla da çok iyi bir uyum yakalamıştık. Onlar da Oleka’da bana ortak oldular. Fiba’nın bize yatırım yapan fonunu yöneten İhsan Elgin de fonun ortakları arasında. 1 kurumsal ve 3 birey olarak Oleka’yı kurduk. Kurumsal ve yatırımcı geçmişi güçlü, global standartlarda iş yapmaya alışmış bir ekip de oluşturduk. Londra, Lüksemburg ve İstanbul’daki ofislerimizde, küresel standartlar ve iş ortaklarıyla yola çıktık.

İlk büyüme fonumuzu Türkiye’de 70 milyon dolar ile kuruyoruz. Aynı zamanda Lüksemburg’da da fon kurduk; uluslararası başarıya koşan şirketlere de böylece bakıyoruz. Fonumuzun dışında tekil yatırımlar da yapıyoruz. Bunlardan ilkini 25 milyon dolar ile Easycep’e yaptık.

ARADIĞIMIZ 3 KRİTER

Yatırımda bizim için ilk sırada ‘kurucu’ ve ‘ekip’ gelir. En önemli faktör, kurucunun kalitesidir. İkinci sıraya şirketin ‘büyüme’ aşamasındaki durumunu koyarım. O aşamaya kadar gelişini ne kadar sağlıklı yaptığı ve finansal tablo ile ilerleyişi önemlidir.

Tabii biz şirketleri yurt dışına taşımak istiyoruz. Bu nedenle iş modelinin yurt dışına kopyalanıp kopyalanmayacağı da çok önemli. Çünkü, bazı çözümler sadece Türkiye özelinde anlamlı olabiliyor. Bu 3 kriter çok önemli… Bizim bu çerçeveye uygun şirketlerle yaptığımız görüşmelerden olumlu geri dönüşler alıyorum. Çünkü, ben de şirket kurucusuyum ve onların yaşadığı sorunları yaşadım, yakından biliyorum. Kurucular, VC’lerin kendilerini anlamadığından şikayet ederler. Oysa ben onların yaşadıkları sorunları yaşadım, onlar da bana saygı duyuyor. Bu nedenle iyi yatırım bulma konusunda sorun yaşayacağımızı düşünmüyorum. Zaten şu anda kapasitemiz doldu bile.

OLEKA’NIN GELECEK HEDEFİ

Son 2 ayda 700’ün üzerinde şirkete baktık. Bunların arasında, “bizim için ilginç olabilir” dediğimiz 90 tane adayımız var. İlk kurduğumuz fonda maksimum 6-7 şirkete yatırım yapmayı planlıyoruz. İlk hedefimiz, 70 milyon dolarlık fon için iyi performans ortaya koymak olacak.

Startup’larla yakından çalışıyor, onların geri bildirimlerini alıyor, iyi bir algı yaratmaya çalışıyoruz. İlk fonu başarılı şekilde tamamlayınca, ardından yeni fonlar gelecek.

Benim hayalim, Türkiye ve bölgede onlarca fon yaratmak. Bu fonlar sayesinde bir yandan Türkiye’den dünyaya startup’lar taşımak, bir yandan da bölgeden Türkiye’ye iddialı oyuncuları getirmek istiyoruz. Sonuçta bölgenin en büyük ve en iyi büyüme fonu oyuncularından birini yaratmayı hedefliyoruz.

BÜYÜME (GROWTH) TANIMI NEYİ KAPSIYOR?

• Startup’larda bir an önce ürün çıksın ve hızlıca fatura kesmeye geçelim yaklaşımı var. Bunu doğru bulmuyoruz.
• ‘Büyüme’ diye nitelendirdiğimiz şirketlerde artık en az 5 milyon dolar ciro arıyoruz.
• Belli büyüklüğe gelen bu şirketin kârlılığa da geçmiş olması gerektiğini düşünüyoruz.
• Biraz daha oturmuş, büyümeye açık ve yurt dışına götürebileceğimiz şirketler bu kapsama giriyor.
• Ben United Payment’i 7 ülkeye götürebildim. Türk kurucuların, yurt dışına çıkarken biraz daha çekingen kaldığını düşünüyorum. Yurt dışı açılımlarını da desteklemeyi planlıyoruz.

YENİ YATIRIM STRATEJİMİZ

1. ÖNCELİK B2B Bizim güçlü kasımız B2B alanında olacak. Bu çerçeve içinde fintech, perakende teknolojisi, siber güvenlik ve yapay zeka gibi alanlarla ilgiliyiz.
2. GLOBAL ADAYLAR Özellikle Türkiye’den alıp yurt dışına götürebileceğimiz, ‘büyüme’ seviyesinde olan şirketlere bakıyoruz.
3. HEDEF BÖLGE Sadece Türkiye değil, bütün bölge ilgi alanımıza giriyor. Fonu bu nedenle Lüksemburg’da kurduk. Hem Türkiye hem de bölgede hareket edelim istiyoruz. Türk devletleri, Orta Doğu ve Doğu Avrupa’yı kapsayan bir coğrafyaya bakıyoruz.

UZAK DURACAĞIMIZ ŞİRKETLER

• Şu anda B2B dışında yatırım yapmayı planlamıyoruz. Tüketici işine uzağız.
• Benim için itibar çok önemli. Kurucunun daha önce başarısız olması bizim için eksi değil. Düzgün iş yapanlar ve itibarı yüksek kurucularla çalışacağız.
• İşinden zevk alan, birlikte büyüyeceğimiz, azimli ve hırslı girişimciler arıyoruz. Bu tipe uymayanlardan uzak duracağız.
• Çok köşeli çizgilerimiz yok. Ancak, teknoloji haricinde büyümekte olan klasik işlere yatırım yapmayız.
• Büyük ihtimalle e-ticaret alanına da bakmayız.
• Donanım işlerine de mesafeli yaklaşıyoruz.
• Bizim için dijital, hızlı büyüme kapasitesine sahip ve kaliteli ekip önemli.